Eski bir bilgisayarın varsa çöpe atmak yerine bunu kurup baya işe yarar bir şey haline getirebilirsin.

Ne işe yarıyor bu?

Mantık basit:

• Evde ya da ofiste ortak bir disk gibi çalışır

• Herkes ağdan bağlanır

• Dosya atar, çeker

• İstersen kullanıcıya göre yetki verirsin

• İstersen sadece sen girersin

Bir nevi “ortak klasör” ama daha gelişmiş hali.

Çok güçlü sistem lazım mı?

Hayır.

• 2 GB RAM bile çalıştırır (ama 4 GB rahat olur)

• Eski bir işlemci iş görür

• Sistemi kurmak için küçük bir disk yeter

• Asıl önemli olan veri koyacağın diskler

Yani eski kasa = yeni NAS 🙂

Olayın mantığı ne?

Openfiler’da direkt “diski paylaş” diye bir şey yok. Biraz dolandırıyor ama mantıklı:

1. Diski tanıtıyorsun

2. Onu grupluyorsun

3. İçinden alan oluşturuyorsun

4. O alanı paylaşıyorsun

İlk başta karışık geliyor ama kurcaladıkça oturuyor.

Kurmadan önce ne yapacaksın?

Şu işleri hallet:

• Openfiler ISO indir

• Rufus ile USB’ye yaz

• Kuracağın bilgisayarı ayarla

• BIOS’tan USB boot aç

• Kablolu internet bağla (uğraşmamak için)

Önemli: Kurduğun disk sıfırlanır. İçinde bir şey varsa geçmiş olsun, gider.

Kim kurmalı bunu?

• Evde arşiv yapanlar

• Ofiste ortak klasör isteyenler

• “Ben kendim yapayım” diyenler

• Server işlerine meraklı olanlar

Hiç uğraşamam diyorsan hiç girme. Ama kurcalamayı seviyorsan sarıyor.

Devamında ne var?

Sonraki bölümde direkt kuruluma giriyoruz. USB’den boot edip sistemi ayağa kaldıracağız.

Oradan sonra iş ciddileşiyor.

Donanım Seçimi ve Planlama

Profesyonel kurulum, doğru donanım seçimiyle başlar. İşlemci tarafında çok çekirdekli yapı tercih edilmeli (örneğin 8+ çekirdek). RAM minimum 16 GB olmalı, yoğun kullanımda 32 GB ve üzeri önerilir. Depolama tarafında NVMe SSD tercih edilmelidir. RAID yapısı düşünülüyorsa en az iki disk gerekir. Güç kaynağı stabil ve kaliteli olmalıdır, aksi halde sistem kararsız çalışır.

Dosya Sistemi ve Disk Yapılandırması

Linux kurulumunda en kritik konulardan biri disk bölümlendirmedir. Genelde şu yapı önerilir:

/ (root) → 30-50 GB
/home → kalan alan
/var → log ve veri için ayrı tutulabilir
swap → RAM’in %50-100’ü kadar

Dosya sistemi olarak ext4 stabil bir seçimdir ancak yüksek performans ve snapshot için XFS veya Btrfs tercih edilebilir.

İşletim Sistemi Kurulumu

Profesyonel kullanımda Ubuntu Server veya Debian tercih edilir. Kurulum sırasında gereksiz paketler seçilmemelidir. Minimal kurulum yapılmalı ve sistem temiz bırakılmalıdır.

Kurulum sonrası ilk yapılacaklar:

sudo apt update && sudo apt upgrade -y
sudo apt install htop curl wget git ufw fail2ban -y

Bu araçlar sistem yönetimi ve güvenlik için temel ihtiyaçtır.

SSH ve Güvenlik Sertleştirme

Sunucu kurulumunun en önemli kısmı güvenliktir. SSH yapılandırması yapılmadan sistem açık bırakılmamalıdır.

SSH port değiştir:
/etc/ssh/sshd_config içinde Port 22 → farklı bir port yap

Root login kapat:
PermitRootLogin no

Anahtar ile giriş zorunlu hale getir:
PasswordAuthentication no

Fail2Ban kurulumu brute force saldırılarını engeller. UFW ile sadece gerekli portlar açılmalıdır.

Servis Yönetimi ve Kaynak Kontrolü

Sistem açılışında çalışan servisleri kontrol etmek performans açısından kritiktir.

systemctl list-unit-files --type=service

Gereksiz servisleri kapat:
systemctl disable servis_adı

Anlık sistem yükünü izlemek için htop kullanılır. CPU, RAM ve disk I/O sürekli takip edilmelidir.

Kernel ve Sistem Optimizasyonu

Profesyonel seviyede performans için kernel parametreleri ayarlanmalıdır. /etc/sysctl.conf dosyasına eklenebilecek bazı ayarlar:

net.core.somaxconn = 1024
net.ipv4.tcp_tw_reuse = 1
vm.swappiness = 10

Bu ayarlar ağ performansını artırır ve RAM kullanımını optimize eder.

Disk I/O için scheduler ayarı da önemlidir:

echo mq-deadline > /sys/block/nvme0n1/queue/scheduler

Bu özellikle NVMe disklerde daha stabil performans sağlar.

Log Yönetimi ve İzleme

/var/log klasörü zamanla büyür ve sistemi yavaşlatır. Logrotate yapılandırması yapılmalıdır. Ayrıca Prometheus + Grafana gibi araçlarla sistem izleme kurulabilir.

Yedekleme Stratejisi

Profesyonel sistemde yedekleme olmazsa olmazdır. rsync ile günlük yedek alınabilir:

rsync -av --delete /home /backup/home

Ayrıca haftalık full backup önerilir. Harici disk veya uzak sunucu kullanmak daha güvenlidir.

Sonuç

Profesyonel bir bilgisayar kurulumu sadece sistemi kurmak değil, onu sürdürülebilir, güvenli ve optimize bir hale getirmektir. Minimal kurulum, doğru servis yönetimi ve sürekli izleme ile sistem yıllarca sorunsuz çalışabilir.

C dili dediğin şey öyle süslü püslü değil. Direkt iş yapar. Araya giren, seni kurtaran, hata yapınca elinden tutan bir sistem yok. O yüzden öğrenmesi biraz serttir ama mantığını kaptın mı diğer diller çocuk oyuncağı gibi gelir.

Bu dili geliştiren kişi Dennis Ritchie. Bugün kullandığımız birçok sistemin temelinde bu dil var. Mesela Linux çekirdeği büyük oranda C ile yazılmış.

Önce Mantığı Anlayalım

C yazdın diye direkt çalışmaz. Önce derlenir.

Yani:

• Sen kodu yazarsın (.c)

• Derleyici alır bunu makine diline çevirir

• Sonra çalışır

En yaygın derleyici: GCC

İlk Program

Klasik ama gerekli

#include <stdio.h> int main() { printf("Merhaba Dunya\n"); return 0; } 

Çok büyütülecek bir şey yok ama şunları bil:

• stdio.h → ekrana yazı yazdırmak için lazım

• main → program buradan başlar

• printf → ekrana basar

• return 0 → sorun yok, bitti

Nasıl Çalıştıracaksın

Terminal aç:

gcc program.c -o program ./program 

Windows kullanıyorsan:

gcc program.c -o program.exe program.exe 

Değişken Nedir

Bir yere veri koyuyorsun, sonra kullanıyorsun. Olay bu.

int a = 10; float b = 3.14; char c = 'X'; 

• int → tam sayı

• float → ondalık

• char → tek karakter

Küçük Örnek

#include <stdio.h> int main() { int x = 4; int y = 6; int sonuc = x + y; printf("%d\n", sonuc); return 0; } 

Çıktı:
10

Şunu Net Söyleyeyim

C dili:

• Hata affetmez

• Bellekle oynarsın (yanlış yaparsan patlar)

• Ama çok hızlıdır

Bu yüzden öğrenirken zorlanırsın, sonra rahat edersin.

Bu Bölümde Ne Yaptık

• C nedir gördün

• Derleme mantığını anladın

• İlk kodu yazdın

• Değişken gördün

Sonraki Bölüm

Orada iş biraz ciddileşecek:

• If Else

• Döngüler

• Kullanıcıdan veri alma

Orada zaten “tamam bu iş neymuş” diyorsun.